Zarówno w domu jak i w szkole bardzo intensywnie przebiega proces wychowawczy. Jednakże w czasach obecnych na wychowanie dzieci i młodzieży poza rodzicami i nauczycielami, wpływ ma także inny czynnik. Mówimy tu o mediach. Wiele młodych ludzi swoje wolne chwile spędzają przed telewizorem, przy radiu lub w Internecie. A ponieważ na młodego człowieka ma ogromny wpływ to, co widzi i słyszy nie jest nowością. Niestety wpływ ten nie zawsze jest pozytywny.
Według definicji, proces wychowania jest utożsamiany z oddziaływaniem na psychikę i zachowanie człowieka. Przez oddziaływanie szczególnie rozumie się wywieranie wpływu na zmiany czy przeobrażenia w osobowościach i zachowaniach, zwłaszcza opinii i przekonań o świecie, a także postaw wobec ludzi, samych siebie oraz wartości. Biorąc pod uwagę tą definicję można stwierdzić, że proces wychowania jest związany z planowanym działaniem człowieka, które na celu ma uzyskanie zmian w osobowości osoby poddanej temu działaniu- zwłaszcza tych zmian, których pożądamy i chcemy.
Nie zapominajmy również o fakcie, że każdy, kto jest poddawany temu procesowi (a każdy człowiek jest mu poddawany) również sam doskonali lub pogarsza swoje działania, zmienia swoje zachowanie, przekonania i opinie poprzez obserwację otoczenia, które jest mu najbliższe.
Podążając za definicją można postawić tezę, że na proces wychowania zarówno dzieci jak i młodzież media mają duży wpływ .
Do mediów zaliczamy telewizję, prasę, radio oraz Internet. Wszystkie te środki w obecnych czasach są powszechnie dostępne. Sprawiło to, że po części stały się kolejnym środkiem wychowawczym. Co więcej są także źródłem różnorodnych wiadomości i przeżyć, które mogą wywierać wpływ na rozwijanie zainteresowań i kształtowanie postaw (co także zaliczamy do wychowania). Kontakt człowieka (zwłaszcza młodego) z mediami mają na niego istotny wpływ oraz bardzo na niego oddziałują. Dotyczy to przede wszystkim telewizji i Internetu, gdzie odbiorca może zobaczyć nieznane mu obrazy i treści. Ponadto media nie tylko odtwarzają rzeczywistość, która nas otacza, ale także kreują ją w dowolny sposób , przez co bezpośrednio wpływają na odbiorcę. I właśnie ten aspekt jest chyba najważniejszy w rzeczywistym zdiagnozowaniu wpływu mediów na proces wychowania.
.jpg)
Jeszcze kilkanaście lat temu jedyny wpływ na wychowanie i kształtowanie osobowości człowieka mieli rodzice i nauczyciele. Rodzice kształtowali świadomość swoich dzieci przez bardzo bezpośrednie czynniki takie jak książki, wizyty w teatrze, operze, wspólne spacery i rozmowy. Istotną rolę w wychowaniu odgrywały powszechnie uznawane autorytety moralne, specjaliści w danych dziedzinach oraz opiniotwórcy. Dzięki takim czynnikom, człowiek sam sobie wyrabiał zdanie na niemal każdy temat. Dziś niestety większość rodziców jest pochłonięta pracą zawodową, gonitwą za karierą i problemami finansowym- przez to mają mało czasu dla dzieci. Nie zawsze mają kiedy z nimi rozmawiać ani w ogóle spędzać czas. Dzieci i młodzież, którzy nie wiedzą co ze sobą zrobić, kiedy są pozostawieni sami sobie coraz więcej czasu spędzają przed telewizorem lub komputerem. A ponieważ dzieci i młodzież są najbardziej podatni na wpływ mediów to radio, telewizja, Internet i prasa starają się zainteresować te grupy wiekowe swoimi treściami. Za wszelką cenę starają się wyróżniać ciekawymi i interesującymi treściami. Używają najróżniejszych form, aby przedstawić konkretne wzory zachowań. Dzięki temu media mogą pozostawić duży ślad w umyśle dziecka i młodego człowieka, ponieważ nie skupiają tylko na przekazywaniu informacji, ale również wpływają na sferę emocjonalną i moralną.
Media dają szansę na rozwój osobowości, poznawania i spostrzegania świata oraz rozbudzenie zainteresowań dzięki programom edukacyjnym i rozrywkowym. Środki przekazu pozwalają także, zwłaszcza dzieciom, dostrzec różne wartości takie jak chociażby miłość, tolerancja czy pokój. Myślę, że trzeba jednak pamiętać, że każde prezentowane w programach zachowania są odbierane przez jednostkę indywidualnie. Można powiedzieć, że telewizja pokazuje wzory do naśladowania, które są przez dzieci (zwłaszcza przez te młodsze) przejmowane i realizowane w sposobie zachowania, postrzegania i wyrażania się.
Niestety uważam, że tylko niektóre programy "promują" najistotniejsze wartości i idee. Dużym pozytywem jest fakt, że telewizja wpływa na rozwijanie zainteresowań i może być wykorzystywana jako pomoc dydaktyczna w zdobywaniu i uzupełniania wiedzy. Czasami niektóre programy sprawiają, że młodzież jest zmusza się do refleksji, chce na jakiś temat dyskutować i mają własną interpretację. Takiego typu programy mogą wspierać rodziców i nauczycieli w procesie wychowania. Mogą one przygotować dziecko do życia w społeczeństwie.
Jednakże media mają też negatywny wpływ na wychowanie. Niektóre programy na przykład mogą wywołać stres związany z przeżywaniem losów bohaterów. Warto zauważyć, że w wielu programach telewizyjnych widać obłudę oraz nałogi. Przedstawiane w nich sceny często ukazują przemoc, agresję i coraz częściej – również pornografię. Dziecko, które to ogląda może tak się do tego przyzwyczaić, że potem będzie obojętne na ludzką krzywdę lub widok przemocy. To wielka szkoda, że telewizja przedstawia programy również o charakterze negatywnym – przecież te adresowane do dzieci i młodzieży mają z założenie charakter wychowawczy.
Myślę, że w poruszaniu aspektu roli mediów w procesie wychowania dzieci i młodzieży warto też zwrócić uwagę na prasę dla młodzieży. Ma ona pomagać w rozwiązywaniu problemów, zawierać wskazówki i porady. Te cele wyzwalają aktywność czytelnika: mogą brać oni udział w konkursach, pisać do gazet pytania na które odpowiedzą eksperci czy też opisywać swoje własne historie. Prasa ma wpływ na zachowanie się człowieka, głównie dzięki formom wizualnym. Przez to oprócz roli informacyjnej i rozrywkowej spełnia także rolę wychowawczą.
Stały dostęp do informacji i rozrywki zapewnia radio oraz Internet. Można powiedzieć, że jedną z zalet tego drugiego jest funkcja dydaktyczna. Inne zalety niestety ciężko jest znaleźć. Zarówno dziecko jak i młody człowiek, często mogą być narażeni ze strony Internetu na niebezpieczeństwa. Dość nieprawidłowe zachowania przedstawiają niektóre gry komputerowe, które są przepełnione przemocą. Ponadto w Internecie pojawiają się także: pornografia, niekontrolowane treści stron internetowych, atrakcyjne strony sekt. Przesiadywanie w Internecie, w którym pełno jest destrukcyjnych treści również ma negatywny wpływ na odbiorcę.
Moim zdaniem media mają dość duży wpływ na wychowanie dzieci i młodzieży. Niestety nie zawsze ten wpływ jest pozytywny. Często nieodpowiednie programy w telewizji czy gry komputerowe mogą utrudniać wychowanie dziecka. Myślę, że rodzice powinni kontrolować programy oglądane przez ich dzieci, oraz nie kupować gier, w których jest przemoc a wtedy może uda im się uchronić je przed aspołecznymi zachowaniami. Jest to bardzo ważne, zwłaszcza u dzieci, które nie mają jeszcze ukształtowanego sposobu myślenia. Należy skupiać się na programach, które dają szanse na rozwój, które mogą poszerzać zainteresowania czy chociaż uprzyjemniać czas. Uważam również, że zakres wychowawczy mediów zależy nie tylko od przekazywanych treści, ale od sposobu w jaki to odbiera samo dziecko.
